Quebec, Erramun Baxoken esperientziatik

Patxi Gaztelumendi-(e)k eginda at 2010/11/02 15:54 |

Gogotsu somatu genuen gerra artean jaiotako Erramun. 1928an sortua, eta 2010ean sortzen oraindik. Gogoetak, pentsamendua, hizkuntzak, jarioa.
Quebec entzuna izango genuen gutako askok. Karibean balego bisitatua genuke, apika. Europakoa balitz, pegata eramango genuke autoan, beharbada.

Urruti zaigu Quebec, nahiz eta Joseba Tapiak bertako kantuak bertokotu. Jon Maiak ere erakutsi digu zerbait hango parajeez, arraunlariak eta.... Apaizak hobeto, beharbada. Dokumentala dugu orain.

Eta orain, Ternuarekin jazten gara. Hori da gure pidginaren ezagutza guztia.

Baina hala ere, hitzaldi mamitsua eta datuz hornitua eskaini zigun Erramun Baxokek. Soziolinguistika, identitatea, historia, kultura, sorkuntza, datu demografikoak, jatorrizko herriak... denak aipatu zituen. Eta jasotakoaren ostean, ia ia mutu geratu ginen. Ez genuen dudarik, antza. Julenek bota zizkion galdera batzuk... baina kezkak gurean dirau, oraindik.

Modernitatea eta integrazioa idatzi berri du ikaskide dugun Beñat Gaztelumendik, Arbelari begira, Berria egunkarian. Eta bere galderak pausatuko ditut nik hemen, guztion artean erantzun ditzagun. Eta agian, berriz joan beharko dugu Erramunengana galdezka, edo Quebecerako ikasketa bidaia antolatu beharko dugu, Bartzelonan hegazkina hartuta. Harako gogoa be, piztu zigulako Arrutik.

  • Eta XXI. mendeko Euskal Herriak, zer nahi du?
  • Posible a da benetako kultura-aniztasuna?
  • Hizkuntza minorizatuok iraun dezakegu egoera horretan?
  • Herri nortasun sentimenduak egitura dezake kultura anitzeko nazio bat?
  • Eta noraino ireki beha du kultura batek?
  • Non hasten da integrazioa eta non asimilazioa?

 

Iruzkinak (3)

juan luis etxaburu 2010/11/03 18:53
PROBA BAT
Julen Garate 2010/11/03 18:55
Lehen ezer gutxi nekien Quebequi buruz, Erramunen azalpenen ondoren zertxobait gehiago. Kultur arloari ematen dioten garrantzia eredugarria dela deritzot, ez horrenbeste hizkuntza gutxituei beraiek ematen dieten tratamenduari. Hizkuntza gutxitu horietako kideak "akonplexatuak" bezala aurkeztu zituela iruditu zitzaidan, euskaldun askok bere burua ikusten duten antzeko. Hemengo hizkuntza politika ez badugu eredugarritzat ikusten, hangoa ez zait hobea iruditu.
Eneko B. 2010/11/03 19:11
XXI. mendeko Euskal Herriak zer nahi duen?
Ba nire ustez XX. mendeko EH-k nahi zuena, aldatu izenak eta aktoreak eta erantzuna bera da neretzako. Bizirik irautea aintzinako tradizioa eta halere modernotasunaren trena hartzea, ingurukoekin harremanetan egon eta aldi berean etxeko goxotasun/intimitateaz gozatu...

Posible den benetako kultura aniztasuna?
Nork dio zer den benetakoa eta zer ez? Patxik? Beñatek? Enekok? Benetakoa, definitu gabe, kontzeptu zehazgabea eta labankorra da... Nire ustez kultur aniztasuna leku askotan dago, beste gauza bat da ea boterera iritsiko diren kultura guztiak gizarte berean (boterea ulertuz gero gizarteko esparru guztietara iristea, funtzio guztiak betetzea bere hizkuntzak, legegintza...).

Hizkuntza minorizatuok iraun dezakegu egoera horretan?
Beti etorri da jendea Euskal Herrira, geratzeko, beste nonbaitera pasoan... Gure esku dago irautea edo ez, ez besteren esku.

Herri nortasun sentimenduari dagokionean, badirudi eboluzio natural bat dela estatu bat=hizkuntza bat (jarri kultura bat) axioma (Cisnerosek berak zioena XV. mendean eta Belgikara begiratzea besterik ez dago). Uste dut hori gezurra dela eta egon daitezkeela kultura anitzak herri nortasun berean (AEBtako espainiar hiztunak estatubatuar sentitzen dira ala ez? Suitzak nola funtzionatzen du?...).

Eta noraino itxi behar du kultura batek? Azkueren garaiko gazteek baldar hitz egiten zuten berarentzat (zaharrak bilatu nahi zituen), eta guretzako eredu dira. Guk baldar hitz egiten dugu eta ziur asko eredu izango gara ondorengoentzat...

Ño, azkenerako erantzun zailena. Eta zenbateraino mantendu beehar da norberarena herrialde hartzailean? Argentinan ona da euskaldunaren ondorengoarentzat birraitonaren ohiturak mantentzea, gaur egun ez dagoenean inungo harreman fisikorik EHrekin? Era berean, ez al da polita sustraiak present edukitzea? Erantzun zaila dauka galdera honek...