Gure puebloko nezesidadeak

Joxe Aranzabal-(e)k eginda at 2009/02/05 11:43 |

Banuen gogoa Kike Amonarrizi entzuteko, orain pare bat hilabete irakurri bainion nonbaiten euskañolaren alde egiten, edo euskañolaren zenbait alorren alde. Ikusmina nuen, nik beste ikuspegi bat izan baitut gai horretan. Gainera, ikusita gure alabaren hizkuntza bilakaera, jakin nahi nuen Kikek zelan azaltzen zuen gazteen hizkuntza bilakaera.

Kikek ikuspegi zabalagoa erakutsi du hizkuntzaren bilakaeraz nik izan dudana baino, eta uste dut euskañola ere horrela ulertzen duela, perspektiba luzeagoarekin. Adibide egokia iruditu zait XIX. mendean Gazteluko abade haren sermoiko hitzak —“Gure puebloko nezesidadeak”—, erakusteko euskañola aspalditik datorrela. Bestalde, uste dut merezi duela, bai, euskañola zubi gisa ikustea erdaretatik datozen euskaldunekiko.

Gazteen hizkuntza bilakaerari buruz, ostera, eskertzen diot Kikeri azaldu izana panorama zabala: euren arteko tribu nagusiak, jarrerak, argota, beronen funtzioak, hizkuntza transgresio moduan… Horrek lagunduko dit gure hurbilekoak —alaba eta ikasleak— hobeto ulertzen.

Iruzkinak (3)

Josu Unzueta 2009/02/09 11:05
Niri gazteen hizkeraren gaia asko interesatzen zait. Ez daukat dudarik, Euskaltzaindiaren garro luzeek ez lukete lurralde horretara heldu behar (bide batez esanda, konturatu zarete xuxen horrek "Euskaltzaindia" hitza azpimarratzen duela, hori bai paradoxa!). Kikek esandako zeozer ekarri nahi dut hona, "YOYA" hitzaren bat-bateko arrakasta, telebistaren botere neurrigabe hori baliatuta. Eta nik diot: euskaldunok modu berberean zabaldu ahal ditugu gure barne produktuak. Adibide bat ematearren, gurean ez dago umerik "katxiporreta" berba ezagutzen ez duenik.

Gazteen hizkera non bilatu baina? Ba euskaraz bizi diren herrietan, jakina. Hona hemen, esaterako, txat baten zatia, ondarrutarrez idatzia:

pasan asteburu ona be ona bai, ikusirot hor komentaxuk eta neube saioan morun, domekan madrugoi!!! aiii, honek aizta gaztik... jejeje. bañe polidemasa ixanzan ta ba aizti apoiatea junbire!!
ba bueno, aber eoten gazen fotolog-in ero, msn-n o lo ke sea

Ea ba, hor daukagu perlatxo bat: POLIDEMASA. Eta hona nire proposamena: esporta dezagun gure gazteek dagoeneko erabiltzen duten hizkera hori. Euskaltegi eta eskoletan asignatura moduan jarri beharko lukete ("aukerako" moduan, behinik-behin).

Inork ezagutzen du interneten gazte hizkera batzen duen webgune edo blogik? Oso interesgarria izango litzateke horrelako tokiren bat izatea, gazteek euren ekarpenak egiteko, eta gazte hizkera hori ez dutenek besteen ekarpen horietatik ikasteko.

Asteazkenera arte, EKT hau (momentuz behintzat) polidemasa izaten ari da eta!
kaigana 2009/02/09 22:08
Zer pentsatzen duzue, beste barik esporta daitekeela Ondarroako edo beste herri euskaldun bateko hizkera gaztea? Esan zuen Kikek berak, ez dela erraza gazteei edozein gauza irentsaraztea. Eurena dela sentitu behar dute, eta geuk (irakasleok) gidaturiko zerbait bada, nekez estimatuko dituzte eskaintzen zaizkienak. Beharbada, hainbeste liburu-eta irakurrarazi beharrean, harremanetan jartzea izan liteke lanik onena. Ez ote dute denek erdaraz (argot espainol edo frantsesean) berba egiten amaituko! Ah, eta "polit demasa" nagusi eta gazteek erabiltzen dute Ondarroan: zaharragoei ere esportatu beharko hizkera bizi hori, ezta? Ea nola egiten den hori!
Josu Unzueta 2009/02/10 08:51
Gazteek erabilitako hizkera Ondarroakoa den edo Errezilgoa den, niri bost, kontua da gazte batzuek badutela baliabide hori, eta beste batzuek ez, eta besteak beste gabezia horrek gaztelaniara bultzatzen dituela. Nondik dator gaztelaniazko "jarto" berba hori? Eta "no rayes"? Interesik badauka non sortu diren, hasieran nongo gazteek erabiltzen zituzten? Beharbada, baina niretzat bigarren mailan geratzen da hori. Kontua da gazteek horrelaxe egiten dutela berba. Bai, kaigana, arrazoi duzu, arraro samarra izango litzateke berrogeita hamar urteko irakaslea ikasleei gazte hizkera irakasten ibiltzea, segurutik beste formula batzuk bilatu beharko lirateke (ikasleen arteko txatak, Wazemank moduko programetan hizkera hori erabiltzea...). Onena, zuk diozun moduan, hizkera hori eurek sortzea izango litzateke, baina zergatik ezin da zabaldu dagoeneko gazte batzuentzat baliagarria dena? Zergatik daude hain hedatuta "jarto" eta "rayar" horiek, eta zergatik ez "polidemasa"? Eta amaitzeko, galdera bat: zein gaitasun dute gazte hizkera sortzeko euskara batua besterik ez duten gazteek?