Euskara eta aukera politikoak

Joxe Aranzabal-(e)k eginda at 2009/02/19 10:14 |

Inork zalantzarik baldin bazuen euskarak zenbateraino baldintza ditzakeen euskal herritarren aukera politikoak, orain uxatuko zaizkio. CIS Ikerketa Soziologikoen Zentroak EAEan egindako inkesta baten emaitzak kaleratu ditu, eta hor garbi ikusten da aldagai bien arteko lotura. Mezu honen bidez gonbidatu nahi zaituztet irakur dezazuen Sustatu albistariak horren gainean argitaratu duen mezua --hortxe baitaude datuok--, eta zuen iritzia ager dezazuen blog honetan. Bat datoz datu horiek zuen pertzeptzioekin?

Iruzkinak (5)

Joxe Aranzabal 2009/02/20 13:58
Ostiralean, hilak 20, Anjel Lertxundik ere gai horri heldu dio Berria egunkariko zutabean: Euskara eta botoa du izenburua haren artikuluak http://tinyurl.com/cjdlrg
Karmelo 2009/02/23 21:05
Euskara zabaltzeko asmoz garatu diren diskurtso batzuetan euskara eta identitate-adskripzioa bereizi nahi izan dira. Euskara 21 hausnarketan bertan ere maiz agertzen da ideia hau. Baina errealitatea tematia da, ez dira gauzak izaten esaten diren bezala.

EAEan hizkuntza, identitate-adskripzioa eta aukera politikoa eskutik doaz, estadistikek horrela erakusten dute. Bi aukera ditugu euskal hiztunok: diskurtsoak keaz gorpuzten jarraitu edo diskurtso berria sortu.
lube 2009/02/25 11:20
Oraintxe ideia horren bueltan nengoen. Ohartu bazarete euskara EAEko hauteskundeen diskurtsoen erdigunean kokatu dute, inoiz baino zentralitate gehiago emanez, bai alderdi konstituzionalisten aldetik (entzun besterik ez dago UPD, PP edota PSOEren mezua, kastellanoparlanteak biktimizatzen), bai eta alderdi kolaborazionisten aldetik ere (EAJ-ren "otsoa datorrela" diskurtsoan euskararen salbatzaile bandera haizatzen...DUT taldeak abesten zuen moduan, banderak trapuak dira haizerik ez badabil). Hortaz, sinestarazi nahi digute/dugu euskara eta politika banandurik doazela, baina, Karmelok esan bezala, errealitatea tematia denarekin ados nago.
Karmelo 2009/02/27 11:52
Kontseiluak datorren martxoaren lehenean EAEko hauteskundeetara aurkeztuko diren alderdien hautes-egitarauak aztertu ditu, jasotzen dituzten proposamenek euskararen normalizazioari nola eragin diezaioketen baloratzeko.

Kontseiluaren balorazioan oinarriturik, euskararekiko jarrera eta nazio-identitatearean arteko erlazio zuzena ondorioztatu daiteke. Ez dago hain argi, ordea, alderdi zaleen artean dagoen euskal hiztunen kopuruaren eta euskararekiko jarreraren arteko korrelazioa.

Ondorio hauetara heltzeko, Kontseiluak eginiko balorazioa zenbakietara ekarriko dut, honelako irizpidea erabiliz : Gorria = 0, Oria = 1, Berdea = 2. http://www.erabili.com/zer_berri/berriak/dokumentuak/2009/kontseilua_hautes_egitarauak_euskara.pdf
Azpiko taulan jarri ditut alderdi politiko bakoitzaren nota, euskararekiko programari dagokionez. Alboan daukazue CIS inkestaren arabera, aldierdi bakoitza aukeratu dutenen artean, zenbatek hitz egiten duen euskara erraztasunez ( zenbat euskal hiztun dauden ).

ALDERDIA NOTA EUSKAL HIZTUNAK
PP 0 3,9%
PSE-EE 1 13,3%
EAJ 5 44,6% (1)
EB 9 28,2%
EA 10 44,6% (1)
ARALAR 11 90,6%

(1) EAJ eta EA alderdien datuak batera agertzen dira.

Nire hausnarketa:
• Konstituzionalistatzat jotzen diren alderdiei ( PSOE, PP ) OSO GUTXI nabarmena jarri die Kontseiluak.
• Independentismo eta federalismo inguruan dauden alderdiei ( ARALAR, EA, EB ) ONDO/OSO ONDO eman die Kontseiluak.
• Autonomismo - soberanismo ardatzen artean zalantzan dabilen alderdiari berriz ( EAJ ) EZ NAHIKO ematen dio.

Ondorioak:
• Euskara programa ( euskararekiko jarrera ) eta nazio-identitate kontzeptuen arteko erlazio zuzena.
• Euskara programa ( euskararekiko jarrera ) eta euskal hiztun kopuruaren artean berriz, badaude korrelazioak, baina salbuespenak ere. Zaila da analisia egitea EAJ eta EAren kasuetan, datuak nahastuta daudelako. PP, PSE-EE eta ARALAR alderdien kasuetan euskararekiko jarrera eta hiztun kopuruaren arteko erlazio zuzena dago. Baina korrelazio hori zalantzan jartzen duen salbuespena dago : EB zaleen artean euskal hiztun gutxi egon arren, EB-ren euskararekiko jarrera ONA/ OSO ONA da.
Josu Unzueta 2009/03/18 19:50
Nik uste dut datu horiek orekatu beharko genituzkeela. Ez dizue penarik ematen PPk edo PSOEk hain datu pobreak izateak? Nik epe erdira pentsatutako estrategia proposatzen dizuet: datu hobeak dituzten EHAK eta Aralar alderdietako kideak goiko alderdietan afiliatzea. Horrela, lorpen bi izango genituzke:
1) Alderdi horietan euskararen erabilera handitzea.
2) Alderdi horien jabe egitea, astiro-astiro kargu politiko garrantzitsuetan jarrita.

Eta ondoren, estatu kolpea!

Nire proposamenarekin bat datozenei dei egiten diet Anbotoko Mariren koban elkartzeko, apirilaren hirugarren zapatuan, eguerdiko 12:00etan.

Ez iezadazue galdetu zergatik toki horretan eta egun horretan, neuk ere ez baitakit.

Josu Ortuondo (ezizena)